Basisschool

Begrijpend lezen, een vaardigheid voor het leven

Begrijpend lezen, een vaardigheid voor het leven

Begrijpend lezen klinkt misschien als een vak wat niet al te belangrijk is. Je krijgt er immers geen examen in en wordt er minder op getoetst dan bijvoorbeeld taal of rekenen. Toch is begrijpend lezen erg belangrijk

Het goed beheersen van begrijpend lezen heeft invloed op vrijwel elk vak. Het kunnen begrijpen wat in een tekst staat beïnvloedt namelijk je hele schoolcarrière en vormt daarmee de basis voor alle andere schoolvakken.

Toch scoren kinderen steeds slechter op het vak begrijpend lezen op de basisschool. Iets om ons zorgen om te maken? Jazeker. Tekstverklaring heeft namelijk (indirect) veel invloed op de behaalde cijfers, niet alleen tijdens toetsen maar ook bij de centrale examens op het voortgezet onderwijs.

Wat houdt begrijpend lezen precies in?

Begrijpend lezen begint met het leren lezen. De stap die daarop volgt is het lezen om te leren. Daarvoor moet natuurlijk begrepen worden wat er gelezen wordt, dat is begrijpend lezen.

Tijdens begrijpend lezen wordt er steeds geschakeld tussen nieuwe informatie in een tekst en de eigen kennis van de lezer. Tijdens het vak begrijpend lezen worden teksten gezamenlijk gelezen en besproken. Taalvaardigheid en de opbouw van algemene kennis vinden hierdoor plaats.

Begrijpend lezen en tekstverwerking houdt in dat kinderen voor, tijdens en na het lezen zichzelf dingen afvragen over de tekst. Er wordt voorkennis gebruikt: wat weet ik al van een bepaald onderwerp? Wat verwacht ik te gaan lezen, waar denk ik dat de tekst over zal gaan en wat zal er gebeuren? Er wordt dus ook voorspeld.

Bij lezen is het van belang dat je informatie vlug opneemt en anticipeert op wat er gaat komen. Een goede beheersing van de taal is natuurlijk ook essentieel. Tijdens het lezen worden er volop vragen gesteld, nieuwe woorden en/of uitdrukkingen geleerd. Er wordt meer kennis opgedaan. Na het lezen wordt de tekst besproken, er worden meer vragen gesteld, er wordt gereflecteerd op de kennis en op de opgedane kennis. Al doende leert men. Begrijpend lezen is één groot leerproces!

Kinderen die goed zijn in begrijpend lezen kunnen goed technisch lezen, hebben een grote woordenschat, kennis van de wereld en leesplezier. Dat leesplezier zet zich weer om in de praktijk. Wanneer lezen je makkelijk afgaat, zul je eerder een boek oppakken. Kinderen die 'makkelijk' lezen, hebben dan ook een groot voordeel in hun (algemene) ontwikkeling.

De invloed van begrijpend lezen op andere vakken

Bij rekenen en later wiskunde wordt er soms een verhaaltje verteld met cijfers erin. Het is aan de leerling om de opdracht juist te begrijpen en de juiste informatie uit het verhaaltje te halen om de vraag goed te beantwoorden. Hierbij is begrijpend lezen belangrijk. Wanneer je de opgave niet begrijpt, zal het haast onmogelijk zijn tot het juiste antwoord te komen.

Dat begrijpend lezen ook voor taal of later Nederlands belangrijk is zal iedereen wel snappen: bij taal en Nederlands worden ook teksten behandeld. Er worden vragen gesteld over de tekst, de tekst moet nog eens nagelezen worden om het juiste antwoord te kunnen geven, maar ook de vragen zelf kunnen tricky zijn.

Vooral als het om meerkeuze vragen gaat: er is vaak wel één antwoord bij wat goed lijkt, maar door taalnuance toch niet het juiste antwoord is. Je raadt het al: het beheersen van begrijpend lezen is hierbij belangrijk.

Een goede beheersing van begrijpend lezen helpt je niet alleen met Nederlands, maar ook met vreemde talen als Engels, Frans, Duits, Spaans etc. Wanneer je een andere taal aan het leren bent, is het lezen van boeken een groot goed. Veel talenonderwijzers raden dan ook aan boeken te lezen passende bij jouw niveau van een taal.

Ook wanneer je volwassen bent, kan het zin hebben om bijvoorbeeld te beginnen met een Spaans boek voor een jong publiek. Het is van groot belang om teksten te kunnen analyseren en ook vragen juist te begrijpen.

En het allerbelangrijkst: begrijpend lezen leert je om teksten te gebruiken voor het leren. Je neemt de informatie uit woorden sneller op. Door het lezen van teksten leer je. Iets wat je toe kunt passen bij elk vak.

Hoe help je als ouder je kind met begrijpend lezen?

Naast begrijpend lezen onderwijs op school en bijles kun je als ouder natuurlijk ook zelf je kind stimuleren. Sommige kinderen zijn van nature echte boekenwurmen, andere kinderen trekken al hun neus op voor een klein artikeltje op het internet. Dat is overigens ook niet het einde van de wereld. Misschien is het dan wel interessant om te kijken of er een bepaald genre is dat wél in de smaak valt, of misschien boeken over een bepaalde hobby?

Begrijpend lezen oefenen

Ook wanneer kinderen erg jong zijn, doe je er goed aan ze voor te lezen uit leuke kinderboeken en zo de passie voor lezen bij je kind te stimuleren. Wanneer ?je kind een woord niet begrijpt of moeite heeft met de uitspraak, kun je hier spelenderwijze aandacht aan besteden.

Het hoeft overigens niet altijd te gaan om boeken waaruit iets geleerd kan worden. Ook sprookjes en stripboeken bevorderen de woordenschat en de algemene kennis van je kind. Hele generaties zijn ten slotte opgegroeid met 'Sjakie en de wondersloffen'. Kortom, laat je kind veel lezen. Zorg ervoor dat je zoon of dochter leesplezier heeft!

Enkele tips voor het oefenen van begrijpend lezen:

  • Zorg voor interessante boeken voor je kind. Er zijn volop kinderboeken in de lokale bibliotheek.
  • Lees gepassioneerd voor. Jonge kinderen hebben een rijke verbeelding. Voorlezen is een hele beleving.
  • Kijk welke interesses je kind heeft en zoek boeken die hierbij passen.
  • Geef suggesties passende bij de leeftijd en het leesniveau.
  • Laat je kind ook fijn zelfstandig lezen wanneer hij/zij daar klaar voor is.
  • Stimuleer verhalen schrijven. Laat kinderen hun verbeelding op papier zetten.

Maar wat doe je nou wanneer je als ouder echt geen idee hebt hoe je dit het beste aan kunt pakken, of simpelweg alles geprobeerd lijkt te hebben? Dan kan een geschikte bijlesgever, met ervaring op het gebied van begrijpend lezen en onderwijsmethodiek, een uitkomst zijn.

Bijles in begrijpend lezen voor betere resultaten

Het zal inmiddels wel duidelijk zijn: begrijpend lezen is een belangrijk vak en een belangrijke vaardigheid om te beheersen om goed te kunnen leren. Het is als het ware een fundament voor de toekomst.

Heeft je zoon of dochter moeite met begrijpend lezen? Via BijlesNederland kom je eenvoudig in contact met een bijlesgever die kan helpen met begrijpend lezen. De bijlesgever richt zich op verschillende leerstrategieën. Hierdoor zullen de resultaten van begrijpend lezen beter zijn en zal het een positief resultaat hebben op andere vakken.

0 reacties op dit artikel

Plaats een reactie

Je e-mailadres zal niet worden gepubliceerd. Reageren met je eigen account? Log hier in.

Volg BijlesNederland op Facebook!